"THE GREAT SHIFT" Nata si Salceda an pinagtuturo ni Ex-Justice Carpio?

SIMPLENG DUON

Ni: Maestro Nel Adtoon

Naging hururon sa bilog na nasyon lalo na dgdi sa kabikolan partikular sa albay an mga binuwian na tataramon ni ex-justice Carpio na si Ex-Congressman Joey Salceda an nasa likod kan mga nagkapiranh insertions sa 2024 national budget.

Sa pagmawot ta na makuha an "tunay na totoo" naghanap kita nin mga artikulo katibayan ta ngane nang makadagdag sa impormasyon na aram kong paha an mga tawo. Sa sakuyang pananaliksik asin mga nabasang artikulo uya an sakuyang mga nakuhang impormasyon.

An pagbalyo kan Marcos administration kan haros P90 bilyones na sobrang pondo hali sa PhilHealth na kun magigirumduman dai inoyonan kan Korte Suprema (Supreme Court) nakabase sa paagi kan badyet na ginibo asin inaprobaran kan Kongreso, bakong sa kasuguan kan Department of Finance (DOF), susog sa rekord kan kongreso.

Nagpoon ini kan Nobyembre 13, 2023, kan maghain si Albay Rep. Joey Salceda kan House Bill No. 9513. Gusto kaini na liwaton an General Appropriations Act (GAA) tanganing tugutan an pagluwas kan pondong dae planadong kuahon hali sa sobrang reserba kan mga Government-Owned and Controlled Corporations (GOCCs). Marhay man kuta an obheto,  Gustong sabihon ni Salceda na an mga daing gamit na pondo kan GOCC pwedeng gamiton imbes na magkuang bagong utang an gobyerno.

Sarong aldaw matapos kaini, an House Committee on Appropriations na pinamamayuhan kan Ako Bicol Rep. Zaldy Co nagpaluwas nin Committee Report No. 856 na nagsusuporta sa house bill na ini ni Salceda. Dahilan sa sobrang kaskas kaini kinontra ini kan mga kongresista.

Satuyang rumdumon na mag-alyado sinda Co asin Salceda. Inendorso pa ngani ni Salceda si Co bilang saiyang masalida sa 2025 midterm elections alagad dae nalawos dahilan ta an tugang ni Co na si Christopher Kito Co na sana an luminaban imbes na si Zaldy.

Sa plenary debate kan Nobyembre 15, hinapot kan beteranong kongresista kan Albay na si Cong. Edcel Lagman kun inimbitaran lamang an PhilHealth, PPA, o GCG sa mga hearings kan komite. An sabi ni Salceda, "WARA" nin nag attendir sa mga nabanggit na mga ahensiya, kaya inapod ni Lagman ini na “patent failure in legislation.” malinaw ini na pagkasupog sa paggibo nin ley dahil sa warang proper consultation sa mga apektadong ahensiya. Dahilan kaini ibinalik an bill ni Salceda sa komite kan parehong aldaw.

Sunod na aldaw (Nobyembre 16), nagkaigwa nin makaskas na hearing. Pagkatapos, inaprobaran otro kan committee on appropriations an bill sa paagi kan Committee Report No. 859 — sa giraray "WARA" nin pagbabago sa nabanggit na bill.

Susog sa rekord, apat sana na ahensya an uminatendir (PhilHealth, PDIC, TransCo, GCG) — wara an PPA na saro sa may pinakadakul na kwarta. Naghahagad an mga ahensya nin oras tanganing makagibo nin saindang position paper manungod sa bill ni Salceda, alagad dae na ini tiniwan nin importansiya dagos nang isinumite an report kan komite.

Sa deliberasyon kan Nobyembre 20, sinabi ni Lagman sa plenaryo na igwang Viber message sa mga lehislador na pig-eenganyar sindang mag-atendir, na igwang emoji nin carrot. Pigpapahapot niya kun ano an boot sabihon kaini. Nagsimbag si Salceda na ini manungod sa "carrot and stick" — boot sabihon, igwang premyo kun masunod, may padusa kun dai. Sinabi ni Lagman na an mga pribilehiyo dae dapat gamiton kapalit kan pagsunod.

“I am just trying to put this on record because we should not be doing this in messaging our Members, that if you attend, you will have a carrot but if you do not attend, you will be punished with a stick, or if you approve, you will be given a carrot and if you disapprove or vote against, a stick will follow,” Sabi ni Lagman

(Gusto ko lang ini ilaag sa rekord huli ta dae ta ini dapat gibohon — na kun ma-atendir ka, igwang "Carrot" kun dai, igwang "Stick". O kun aaprubaran mo, igwang premyo; kun dai, igwang padusa)

Sa deliberasyon, ipinahayag ni Salceda an mga GOCC na seguradong kukuahan nin pondo:

PhilHealth – P203.5 bilyones

PDIC – P184 bilyones

PPA – P131 bilyones

TransCo – P4.3 bilyones

Kagabsan na potensyal na pondo: P560.8 bilyones.

Inako ni Salceda na habu akuon kan mga GOCC an propwestong ley asin gustong adalan pa nin mas marhay. Sa pahayag naman ni Gabriela Rep. Arlene Brosas, sinabi kaining kontra an mga GOCC na itao an saindang reserba sa nasyonal na kaban.

"Sa mga ginibong hearing, masesense mo na habu kan mga GOCC's na itao an P466 bilyones. Halos kabangang trilyon — garo hadi ka na kaan" sabi niya.

Tanganing pugulan an pag-abuso sa mga nabanggit na pondo nagproponer si Lagman nin pagbabago na "dae dapat maraot an operasyon kan GOCC." Alagad, sinayumahan ini ni Salceda asin kan pamayuhan kan House.

Hinali an proteksyon na pinagproponer ni Lagman, inaprobaran man giraray an propwestong ley sa ikaduwang pagbasa kan Nobyembre 21, ipinublikar kan 22, asin naipasa sa ikatulong pagbasa kan 29. Ipinasa ini sa Senado kan Disyembre 6, alagad wara nin naging aksyon an senado.

Huli ta wara nin aksyon an Senado, guminibu so boot nin short cut o paagi an mga kongresistang nagbubusol kaini. ibinugtak so boot ining propwestong ley ni Salceda sa 2024 nasyonal na badyet — TANDAAN: Dae ini naapproved dahil dae inaksyonan kan Senado pero pinuwersa ining ilinaog sa 2024 National Budget.

Arog po kaini so boot an naging proseso kun nata nakalaog an bilyones de pesos na kinua sa mga GOCC'S. Kun pagbabasehan ta an mga record mga ka-duon malinaw pa sa sikat kan aldaw, kasing linaw kan likidong nasa laog kan gin bilog na an utak kan nasabing pagkuha kan pondo sa mga GOCC'S daeng iba si Dating Congressman Joey Salceda.

Kung babasehan ta an records, tama man an saiyang sinabi na dae siya involve sa insertions alagad, dae mawawara an katotohanan na hale sa saiyang kaisipan an pagmanipula kan nasabing budget kan mga GOCC'S base sa mga record sa kongreso.

Ngunyan mga kaduon, sisay an tunay na dapat niyatong tubodan? Sisay an dapat niyatong tiwalaan? Nasa saindong mga nagbabasa kaining artikulo na ini an desisyon kun sisay an dapat pang tiwalaan lalo sa mga nangyayaring harabasan nin pondo sa kaban kan bayan!

Mahal kong Pilipinas!

Dapat kitang manindugan!

Tama lang na pandirian niyato an kurapsyon! Ituring nyatong helang na makadiri an kurapsyon! Kaipuhan tang madagit sa mga korap kung talagang padaba ta an satuyang nasyon!

Kung ika bako kan dagit! 

Siguro talagang dae ka namomoot!

Bukas an Simpleng Duon sa komento kan mga tawong nababanggit sa artikulo ta ngane nang makuha an saindang storya👍

Pwedeng mag email sa maestroneladtoon@gmail.com o kaya sa 

bicolnettv@gmail.com

Sources: 

1.https://issuances-library.senate.gov.ph/bills/house-bill-no-9513-19th-congress

2.https://docs.congress.hrep.online/legisdocs/basic_19/HB09513.pdf

3.https://www.pna.gov.ph/articles/1214560 

4.https://politiko.com.ph/2025/12/07/railroaded-with-rewards-inside-the-houses-carrot-driven-dash-that-triggered-the-philhealth-fund-scandal/daily-feed/?fbclid=IwY2xjawOj0MlleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR7kFuR5eK5aoVl55psEOibsl4w2jY9CYezVNO5VztXeGGe1613hpoDA8K5D-Q_aem_DHC-fqtOXhKuQZ15KBiRsw&brid=W6fGxXk8TIPwTNxm-7oR2w           

                                ###