Beginning Balance: An Katotohanan sa Likod kan Budget kan Albay

-


SIMPLENG DUON
ni: Maestro Nel Adtoon

Sa nagpapadagos na urolay dapit sa pag-aprobar kan budget kan probinsya kan Albay para sa taon 2026, saro sanang hapot an naglulutaw: Kaipuhan daw talaga an "beginning balance" para maipasa an budget, o ini saro sanang paagi para mapahaloy an serbisyo sa publiko?

Segun sa Local Government Code of 1991 (RA 7160), urog na sa Sections 318 sagkod 323, malinaw pa sa sikat kan aldaw: Wara nin obligasyon an sarong Gobernador o Mayor na magsumitir nin "beginning balance" o "cash-in-hand report" tanganing maaprubaran an annual appropriation ordinance. An rason kaini ay teknikal asin rasonable. An sarong "beginning balance" makukuha sana pagkatapos kan sarong "fiscal year" asin pag natapos na an gabos na accounting adjustments. Imposibleng magtao nin pinal na numero mantang sige pa an mga transaksyon kan nakaaging taon. Kun pirit na gigibuhon ining kondisyon kan Sangguniang Panlalawigan (SP) bago aprubaran an budget, ini pigtuturing na sarong "extra-statutory requirement"—o sa simpleng tataramon, sarong hagad na wara sa ley asin lampas na sa kapangyarihan kan mga mambabatas.

Ano an magigin epekto kaini sa mga Albayano? Kun an SP padagos na habo mag-aprobar kan budget huli sa rason na ini, an Albay mahuhulog sa sarong "reenacted budget." Segun sa ley, kun pag-abot kan Disyembre 31, 2025 asin sa nakatalaan na limitadong ekstensiyon kaini, ay wara pang naipasa na bagong budget, an budget kan taon 2025 an awtomatikong gagamiton liwat—igwa man o warang isumitir na "beginning balance report."

Alagad, an reenacted budget ay bako sanang numero sa papel. Ini nangangahulugan nin limitadong pondo para sa mga bagong proyekto, pagputol sa mga serbisyo para sa mga nangangaipo, asin atrasadong pag-uswag kan satuyang probinsya.

An ley ginibo para magkaigwa nin giya asin direksyon, bako para maging kadena na nakakaulang sa pag-asenso. An pagpirit sa mga requirements na wara sa Local Government Code ay garo paghahanap nin rason tanganing dai maggibo nin obligasyon. Panahon na tanganing igilid an politika asin balikan an tunay na diwa kan ley: an maparikas an serbisyo sa mga namamanwaan.

An pagulang kan mga myembros kan sanggunian sa 2026 budget kan probinsiya nahehelingan ko nin duwang anggulo:

Enot, gusto ninda ulangon ta ngane nang "reenacted budget" an magamit boot sabihon dae maisasakatuparan kan presenteng administrasyon ni Rosal an mga proyekto asin programa. Sarong pag-ulang sa pagasenso kan Albay. Kun dae magigibu kan administrasyon ni Rosal an mga proyekto asin programa dahil sa kakulangan sa budget an "tendency" madadagit an mga albayano ki Rosal. Sarong malinaw na pamumulitika.

Pangaduwa, nagkakawat sa isip ko an mga kahapotan na "Tibad igwa sindang pigaagad naman na pabor sa Gobernador na abu man onrahon kaini?" Tibad natuod na sa lumang kalakaran an mga nagkakapirang Board Member na "Hold Up - pera o puri?" nakuha nindo an boot kong sabihon? Kun dae pa masabotan paki comment nindo an saindong nasa isip ngane pwede tang pagdiskusyonan!

Satuyang tandaan na an sanggunian panlalawigan kan albay mayorya kaini kontra sa nakatukaw na Gobernador, boot sabihon bako ninda kapartido sa pulitika. An nakatukaw na Chairman kan Committee on Budget and Appropriation na si Mel Abadesa bistadong kontra Rosal an pamayo kan sanggunian na si Diday Co aram kan gabos na kontra partido man.

Kaipuhan kan Albayano an budget para sa mga programa asin proyektong makakatabang sainda. Gibuhon nindo mga Board Member an trabaho nindo! Duwa man sanang aksyon an pwede nindong gibuhon "approved" or "disapproved" ta kung pag delay an option nindo halataon kamong namumulitika kamo!

Dapat tandaan kan satuyang mga opisyal: An budget para sa mga Albayano, bako para sa mga politiko.

                              ###

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Tragedy Strikes: 11 Dead in UV Express Accident on Nabua-Legazpi Route

-
Image
Camalig, Albay – A devastating accident has claimed the lives of 11 out of 13 passengers aboard a UV Express van traveling from Nabua to Legazpi. The tragic news was confirmed at 5:00 PM today, plunging the municipality into deep mourning. Authorities are working diligently to identify the victims, some of whom were found without identification.   The Philippine National Police (PNP) Nabua, led by PLTCOL Dominic Borigas, has been coordinating closely with PNP Camalig since the early afternoon to manage the situation. Their efforts are focused on the proper identification of the deceased and ensuring immediate support is provided to the grieving families. The incident has left families facing unimaginable loss, with the community uniting in grief and support.   In the wake of the tragedy, the Municipal Government has expressed its heartfelt gratitude to the Provincial Government of Albay, the Municipal Government of Camalig led by Mayor Caloy Baldo, the Bureau of Fire P...
Read more

Heartbreaking Final Vows: Love Ends in Tragedy in Camalig Crash

-
Image
  In a heartbreaking turn of events, the families of the young couple who perished in the tragic road accident in Camalig, Albay, have chosen to proceed with their wedding despite the devastating loss. The couple, from Nabua, Camarines Sur, was on their way to Legazpi to obtain a CENOMAR—their required document for their planned December wedding—when their journey was cut short in a fatal crash.   The accident, which claimed the lives of the couple and left their families in profound grief, has become a poignant reminder of love’s fragility. The young lovers’ final moments were meant to mark the beginning of their shared future, but instead, their story ended in a tragic and emotional climax. Their families, however, decided to honor their love by proceeding with the wedding plans, not as a celebration, but as a tribute to the bond that was meant to be.   Amidst the sorrow, the families gathered to pay their last respects, choosing to celebrate the love that t...
Read more

SI SALCEDA, SI CO, SI BONGALON ASIN AN KONTROBERSIYA SA 2024 BUDGET

-
Image
SI SALCEDA, SI CO, SI BONGALON ASIN AN KONTROBERSIYA SA 2024 BUDGET SIMPLENG DUON Ni: Nel Adtoon An kontrobersya sa 2024 badyet nagpapaheling nin importansiya kan pagkakasuway kan katotohanan asin kan pagdududa, pati na ang mga kaluyahan sa proseso kan paggibu asin pagpasar kan badyet para sa masunod na taon kan bilog na nasyon. Bagaman malinaw na pinagdideny ni Salceda na wara siyang kinaraman sa insertions sa mga probisyon sa badyet kan 2024, ang katotohanan na ang saiyang ideya kan taong 2023 naging batayan kan sarong probisyong pinagbasehan kan Korte Suprema bilang suway sa konstitusyon siertong nagpapaheling nin importansiya kan mas mahigot na pagaadal asin konsultasyon sa gabos na pinagaagihan kan sarong lehislasyon.  Malinaw an binuwian na tataramon ni Ex-Justice Carpio na siya an utak kan nangyaring iregularidad sa badyet kan 2024. Mas pinakusog pa ini kan dae pwedeng ideny na political allies niya an nakatukaw na Appropriation Chairman na si Zaldy Co as...
Read more