"UBOS NA ANG BAYBAY" MAYON: INABUSONG KAYAMANAN, NGINATNGAT KAN MGA GAHAMAN

-
"UBOS NA ANG BAYBAY"
MAYON: INABUSONG KAYAMANAN, NGINATNGAT KAN MGA GAHAMAN

SIMPLENG DUON
Ni Maestro Nel Adtoon
Sa laog nin pirang dekada, an Bulkan Mayon an nagsirbing simbolo kan satuyang probinsya—daing kapantay sa kagayonan asin kusog. Alagad sa likod kan kagayonan kaini, an bitis kan satuyang bulkan luway-luway na pinagdudusta, bakong kan natural na pag-uran o baha, kundi kan talamak na "quarrying", pagkaykay asin pagabuso kan satuyang rekursos naturales.

Ngunyan, sarong nakakangalas na pahayag an nagluwas hali ki Rep. Garbin kan Ako Bicol Partylist: "Ubos na daa an baybay sa Mayon."

An hapot kan mga Albayano: "Kun ubos na, siisay an nag-ubos?"

Bakong lingid sa kaaraman kan publiko na an chairman kan Ako Bicol iyo man an kagsadiri kan "Sunwest Company", saro sa pinakadakulang kumpanya na nag-ooperar nin quarry sa pamitisan kan Mayon. Garo man kita pig-uuto sa atubangan. Paano sasabihon na "Ubos na" na an resources mantang an kumpanyang konektado sa saimong partido an saro sa mga nangengenot sa pagkalot kaini?

An quarrying, kun gigibuhon sa tamang proseso asin limitasyon, nakakatabang kuta sa paglikay sa baha asin pag-asenso kan ekonomiya. Pero an nangyari sa Albay kan pinabwelo an mga kumpanyang gahaman, garo na "legal na pang-aabuso". Pinagtutugutan an mga darakulang kumpanya na mag-quarry maski lampas na sa itinalagang limitasyon, mantang an mga komunidad sa palibot iyo an enot na nagsasapo kan peligro pag may baha o lahar.

Kaya an probinsiya ngunyan, sa pangenot kan presenteng Gobernador na si Governor Noel Rosal, nagpaluwas nin derektiba na higpitan asin isaayos an "quarrying operations" sa probinsiya. Pirit na itinatama asin linalaag sa kung ano ang dapat. An igwa sana nin permit an maoperar asin dapat nagsusunod sa mga reglamento sa responsableng pagkuquarry an pinagtutugotan na makapag operate.

An sobra-sobrang pagkalot sa pamitisan kan mayon naggigibo nin mga riles para sa baha na pwedeng pumerwisyo nin buhay asin pagsadiri sa mga banwaan na harani sa bulkan.

Dai pwedeng maging "buta, bungog, asin pipi" an satuyang mga lokal na opisyal. An permit sa quarry dai dapat maging tiket para sa daing katapusan na pagpayaman sa gastos kan satuyang kalikasan.

Kun tunay na ubos na an baybay, bako daw panahon na tanganing "ipundo na lang lugod an gabos" an operasyon kan mga darakulang kumpanyang ini imbes na maghanap pa nin ibang rason para magkalot? An Mayon bako sanang piga-adalan na "quarry site." Ini an harong kan mga Albayano.

Magabat na an garapuan nin argumento, grabe na an mga patutsadahan hale sa parte kan nagreregulate na gobyerno asin kampo kan nagsusurog sa kumpanyang nagooperate sa pagkalkal dyan sa pamitisan kan mayon. Dahilan kaini kaipuhan na ini nin mahiwasan na imbestigasyon.

Kundi, papano magkakaigwa nin neutral na imbestigasyon kun an nagrerepresentar sa satuyang boses sa Kongreso igwang direktang koneksyon sa mga kumpanyang nag ngangatngat kan satuyang resources?An pagsabi na "ubos na an baybay" bako sanang sarong obserbasyon; saro ining deklarasyon nin pagkapierde kan satuyang kapalibutan. An bitis kan Mayon bako ining "unlimited" na pundo nin kwarta para sa mga makapangyarihan.

Sa facebook post ni Rep. Garbin kan AKB, saiyang sinabi na ubos na an baybay sa Albay. An mga kongresista sinda an boses kan sektor o distrito na saindang pinagrerepresenta, lugod maging boses kamo para sa proteksyon kan Mayon, bako para sa proteksyon kan interes nin negosyo. Ngunyan na sinabi nindong wara na nin baybay, ano na an ginibu nindo bilang Representante kan mga Bicolano? Kamo an may boses sa kongreso, haen na an boses nindo? Albayano an dapat makinabang sa yaman kan Mayon, bako an bulsa kan pipirang tawo.

###

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Tragedy Strikes: 11 Dead in UV Express Accident on Nabua-Legazpi Route

-
Image
Camalig, Albay – A devastating accident has claimed the lives of 11 out of 13 passengers aboard a UV Express van traveling from Nabua to Legazpi. The tragic news was confirmed at 5:00 PM today, plunging the municipality into deep mourning. Authorities are working diligently to identify the victims, some of whom were found without identification.   The Philippine National Police (PNP) Nabua, led by PLTCOL Dominic Borigas, has been coordinating closely with PNP Camalig since the early afternoon to manage the situation. Their efforts are focused on the proper identification of the deceased and ensuring immediate support is provided to the grieving families. The incident has left families facing unimaginable loss, with the community uniting in grief and support.   In the wake of the tragedy, the Municipal Government has expressed its heartfelt gratitude to the Provincial Government of Albay, the Municipal Government of Camalig led by Mayor Caloy Baldo, the Bureau of Fire P...
Read more

Heartbreaking Final Vows: Love Ends in Tragedy in Camalig Crash

-
Image
  In a heartbreaking turn of events, the families of the young couple who perished in the tragic road accident in Camalig, Albay, have chosen to proceed with their wedding despite the devastating loss. The couple, from Nabua, Camarines Sur, was on their way to Legazpi to obtain a CENOMAR—their required document for their planned December wedding—when their journey was cut short in a fatal crash.   The accident, which claimed the lives of the couple and left their families in profound grief, has become a poignant reminder of love’s fragility. The young lovers’ final moments were meant to mark the beginning of their shared future, but instead, their story ended in a tragic and emotional climax. Their families, however, decided to honor their love by proceeding with the wedding plans, not as a celebration, but as a tribute to the bond that was meant to be.   Amidst the sorrow, the families gathered to pay their last respects, choosing to celebrate the love that t...
Read more

SI SALCEDA, SI CO, SI BONGALON ASIN AN KONTROBERSIYA SA 2024 BUDGET

-
Image
SI SALCEDA, SI CO, SI BONGALON ASIN AN KONTROBERSIYA SA 2024 BUDGET SIMPLENG DUON Ni: Nel Adtoon An kontrobersya sa 2024 badyet nagpapaheling nin importansiya kan pagkakasuway kan katotohanan asin kan pagdududa, pati na ang mga kaluyahan sa proseso kan paggibu asin pagpasar kan badyet para sa masunod na taon kan bilog na nasyon. Bagaman malinaw na pinagdideny ni Salceda na wara siyang kinaraman sa insertions sa mga probisyon sa badyet kan 2024, ang katotohanan na ang saiyang ideya kan taong 2023 naging batayan kan sarong probisyong pinagbasehan kan Korte Suprema bilang suway sa konstitusyon siertong nagpapaheling nin importansiya kan mas mahigot na pagaadal asin konsultasyon sa gabos na pinagaagihan kan sarong lehislasyon.  Malinaw an binuwian na tataramon ni Ex-Justice Carpio na siya an utak kan nangyaring iregularidad sa badyet kan 2024. Mas pinakusog pa ini kan dae pwedeng ideny na political allies niya an nakatukaw na Appropriation Chairman na si Zaldy Co as...
Read more